1 - واجب . 2 - ممتنع . 3 - جايز . ادغام واجب در جائى است كه حرف اوّل ساكن باشد مگر در اجتماع دو همزه يا دو الف و يا مواردى كه مانع ا زآن باشد . ادغام ممتنع در مواردى است همچون اجتماع دو همزه يا دو الف و يا اوّلى متحرك و دوّمى از جهت غير وقف ساكن باشد همچون ظللت و نيز در جائى كه كلمه‌اى را بخواهند به وزن ديگرى الحاق كنند همچون قردد و سرر ادغام جايز در غير موارد وجوب و امتناع است مثل مورديكه دو حرف در دو كلمه از يك جنس بوده و هردو متحرك باشند و قبل از اوّلى حرف صحيح ساكنى نباشد مانند ادغام دو عين در دو كلمه طبع على كه هم ادغام و هم ترك آن هر دو جايز است . پايان كتاب اساس الصرف تأليف بنده كمترين سيد محمّد جواد ذهنى طهرانى نزيل قم المشرّفه عش آل البيت عليهم السلام در ليله شنبه دوم ماه ربيع الثانى سنه 1362 هجرى قمرى و از خداوند منان درخواست عفو و بخشش دارم م م م م م م م م م م